Ἡ Κυριακή μικρό Πάσχα
Χρόνια πολλά! Εὐχή πού ἀντιλαλεῖ ἀπ᾿ ἄκρου σ᾿ ἄκρο τῆς ἑλληνικῆς γῆς αὐτές τίς μέρες. ῾Ο λαός μας γιορτάζει καί θά συνεχίσει νά γιορτάζει. ῎Ετσι μᾶς ἔμαθαν οἱ πρόγονοί μας μέ τή ρήση· «βίος ἀνεόρταστος μακρά ὁδός ἀπανδόχευτος». Βέβαια, πολλοί μᾶς κατηγοροῦν ὅτι ὡς λαός παραγιορτάζουμε καί θά προοδεύαμε περισσότερο, ἄν περιορίζαμε κάπως τίς ἀργίες. Γι᾿ αὐτό καί ἀσκοῦνται πιέσεις γιά πλήρη ἀμερικανοποίηση τῆς ἀγορᾶς· Νά καταργηθεῖ τό ὀκτάωρο καί νά ἐργαζόμαστε, μέ ὑψηλότερες φυσικά πρός τό παρόν ἀπολαβές, ὅσες ὧρες ἐπιβάλλει ἡ ἀνάγκη τῆς ἀγορᾶς. Δηλαδή, μόλις νά προλαβαίνουμε ν᾿ ἀκούσουμε τό «Χριστός ἀνέστη»!
Μέσα στήν ἀνατροπή τῶν ἀξιῶν, πέρα ἀπό τόν κίνδυνο νά μᾶς μένει τόσο λίγος ἐλεύθερος χρόνος, ὥστε νά μήν τόν «σπαταλοῦμε», ἀλλά νά τόν διαθέτουμε «παραγωγικά» μόνο γιά κατανάλωση, ὑπάρχει ἄλλος μεγαλύτερος· Νά λησμονήσουμε ἐντελῶς τό νόημα τῶν γιορτῶν. Εἶναι θλιβερό ὅτι ἕνα μεγάλο μέρος τοῦ πληθυσμοῦ, σέ μεγάλα κυρίως ἀστικά κέντρα, πάσχει ἀπό τήν «κατάθλιψη τῆς Κυριακῆς». ῎Ισως κάποιοι ἐπαΐοντες νά προτείνουν τήν κατάργηση καί τῆς ἀργίας τῆς Κυριακῆς ὡς θεραπευτικό τῆς κατάθλιψης μέτρο!
῾Η ἀργία τῆς Κυριακῆς εἶναι ἡ ἀρχαιότερη ἀργία. Τή θέσπισε ὁ ἴδιος ὁ Δημιουργός μας ὄχι πρωτίστως ὡς ἡμέρα ἀνάπαυσης ἀπό τίς ἐργασίες τῶν προηγούμενων ἡμερῶν, ἀλλά ὡς ἡμέρα προσφορᾶς λατρείας σ᾿ Αὐτόν. ῎Ετσι ἀποκτᾶ νόημα ἡ ἀργία. Καί φυσικά λατρεία στόν Θεό δέν εἶναι μόνο ἡ κοινωνία μ᾿ Αὐτόν μέσῳ τοῦ ἐκκλησιασμοῦ καί τῆς μετοχῆς στά Μυστήρια τῆς ᾿Εκκλησίας. Εἶναι καί ἡ κοινωνία μέ τά ἄλλα πρόσωπα μέσα ἀπό τήν προσφορά ἀγάπης στούς πάσχοντες καί τήν ἀνταλλαγή ἀγάπης στό γιορταστικό οἰκογενειακό γεῦμα καί τήν γιορταστική φιλική ἐπίσκεψη. Οἱ ἔρευνες δείχνουν ἕνα πολύ χαμηλό ποσοστό τακτικά ἐκκλησιαζομένων. Δείχνουν ἀκόμη πώς οὔτε τήν Κυριακή καταφέρνουν τά μέλη τῆς οἰκογένειας νά συγκεντρώνονται. Δείχνουν, τέλος, πώς οἱ φιλικές ἐπισκέψεις ἔχουν καταστεῖ σπάνια ὑπόθεση, ἀπό τότε πού τό ἄθλιο «δῶρο» ἀποτελεῖ ἀπαραίτητη προϋπόθεση. ῞Οσο γιά τήν προσφορά ἀγάπης, πῶς νά γίνει, ἀφοῦ χάσαμε ἀπό τόν ὁρίζοντά μας τόν πλησίον;
Κάθε Κυριακή ἔχουμε καί ἕνα μικρό Πάσχα. Κι ὅμως δέν ἔχουμε τήν αἴσθηση μιᾶς τόσο μεγάλης γιορτῆς. Τή χάσαμε στή δίνη τῆς καθημερινότητας καί τῆς ταύτισής της μ᾿ αὐτήν. Εὐτυχῶς πού μᾶς ἀπομένει τό μεγάλο Πάσχα. ᾿Εδῶ ἀκόμη ὑπάρχει γιορταστικό ὑπόβαθρο. ῾Υπάρχει προετοιμασία γιά τή γιορτή, ἀνταλλαγή δώρων, κίνηση πρός τήν ὕπαιθρο, γλέντι μέ παραδοσιακή μουσική καί τραγούδι. Κι ὕστερα; ῞Υστερα ἐπιστρέφουμε στήν καταθλιπτική καθημερινότητα, ὥσπου μιά ἄλλη γιορτή νά ζωντανέψει κάποια ἐλπίδα ζωῆς.
Τελικά θέλουμε νά ζήσουμε ἤ ὄχι; Θέσαμε ποτέ στόν ἑαυτό μας τό ἐρώτημα· «Γιορτάζουμε τό Πάσχα; Τί ἄραγε γιορτάζουμε;». Τήν ἀπομάκρυνση γιά λίγες ἡμέρες ἀπό τό ἐργασιακό μας περιβάλλον πού μᾶς συντρίβει; ᾿Αλλά ἡ συντριβή στό σπίτι μας εἶναι μεγαλύτερη καί θά γίνεται ἀκόμη πιό μεγάλη ὅσο βαθαίνει ἡ ἔλλειψη νοήματος στή γιορτή. Τά δῶρα δέν πείθουν πλέον γιά αἰσθήματα ἀγάπης ἐκ μέρους τῶν προσφερόντων. Τά πλούσια τραπέζια δέν δίνουν γιορτινό χρῶμα, ἀφοῦ πλούσια εἶναι καθημερινά, μέ κάποια νηστήσιμη ἀφθονία ἐλάχιστων ἡμερῶν. Τά γλέντια καί τά τραγούδια εἶναι ἐθιμικά καί ὄχι βιωματικά, ὅπως παλαιότερα. Καί στό τέλος καραδοκεῖ ὁ δεσμοφύλακας νά μᾶς ἐπαναφέρει στό κελλί τῆς ἀνελέητης καθημερινότητας, πού μᾶς μαστίζει μέ τό ὑπαρξιακό κενό.
Γιορτάσαμε καί φέτος. Τί ὅμως ἀπόμεινε μέσα μας ἀπό τή γεύση τῆς γιορτῆς, ἄν ἔχουμε λησμονήσει τόν Χριστό κρεμασμένο στόν Γολγοθᾶ, ἄν δέν ἀνταποκριθήκαμε στήν πρόσκλησή του νά συμπορευθοῦμε καί νά συσταυρωθοῦμε;
῾Η θυσία φαντάζει παράλογη στήν ἐποχή τοῦ ὠφελιμισμοῦ καί τῆς χρησιμοθηρίας. Κι ὅμως, διψοῦμε τόσο γιά ζωή. Καί στήν ἀγωνία μας μή χάσουμε οὔτε λεπτό, καθώς εἶναι τόσο σύντομη, κατά γενική ὁμολογία τή δηλητηριάζουμε μέ τήν ἀπώλεια τοῦ νοήματος τῶν γιορτῶν. Καί ἡ ἔσχατη κατάληξη εἶναι τό ὑπαρξιακό κενό πού προαναφέραμε. ῎Αν τολμούσαμε νά ὑπερνικήσουμε τή μικροψυχία μας καί πορευόμασταν πρός τόν Γολγοθᾶ, θά βλέπαμε πώς ἀπό τό θάνατο ἀναπηδᾶ αὐτό πού τόσο διψᾶμε, ἡ αἰώνια ζωή. Διότι θά φθάναμε στόν κενό τάφο καί θά ἀκούγαμε ἀπό τόν ἄγγελο πώς ὁ Χριστός ἀναστήθηκε. Μόνο ἔτσι ἀποκτᾶ νόημα ἡ γιορτή τοῦ Πάσχα. Μόνο ἔτσι ἀποκτᾶ νόημα ὁ βίος μας, πού τερματίζεται στό κοιμητήριο, γιά νά συνεχιστεῖ, ὡς ζωή πλέον, στήν αἰωνιότητα.
Γιά νά συλλάβουμε τό νόημα τῆς γιορτῆς τοῦ Πάσχα χρειάζεται προπόνηση, προπόνηση τακτική. Κάθε Κυριακή εἶναι ἕνα μικρό Πάσχα.
᾿Απόστολος Παπαδημητρίου