|
|
| | | |
| |
Ο ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ
ΚΑΙ ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΛΑΤΡΕΣ
Β´
Θαυμαστής τῶν βαρβάρων;
Σέ ὁμιλία του «εἰς τόν Εὐαγγελιστήν ᾿Ιωάννην» (ΡG 59,31Β, ὁμ Β´) ὁ ἅγιος Χρυσόστομος τονίζει τήν ὑπεροχή τῆς χάριτος καί τή δύναμη τοῦ Εὐαγγελίου, ἔστω κι ἄν ὁ εὐαγγελιστής ἦταν ἀπό βαρβαρικό -κατά τούς ῞Ελληνες- ἔθνος καί κατά κόσμον ἀμαθής1.
᾿Αντιγράφω ἀπό τά δελτία τῶν νεοειδωλολατρῶν τό κείμενο πού ἀποδίδουν στόν Χρυσόστομο· «Όσο πιο βάρβαρο ένα έθνος φαίνεται και της ελληνικής απέχει παιδείας, τόσο λαμπρότερα φαίνονται τα ημέτερα... Ούτος ο (πιστός) βάρβαρος, την οικουμένη ολάκερη κατέλαβε... και ενώ πάντα τα των Ελλήνων σβήνουν και αφανίζονται, τούτου (του πιστού βάρβαρου) καθ’ έκαστη λαμπρότερα γίνονται».
᾿Αξίζει νά προσέξουμε ὅτι·
1. Δέν μεταφράζουν τό ὁριστικό ἄρθρο «τό» μπροστά ἀπό τή λέξη «ἔθνος», πού δηλώνει τό συγκεκριμένο ἑβραϊκό ἔθνος ἀπό τό ὁποῖο καταγόταν ὁ ᾿Ιωάννης· καί ἐσφαλμένα ἀποδίδουν «τό ἔθνος» μέ «ἕνα ἔθνος».
2. ᾿Αποσιωποῦν τή δοτική «αὐτοῖς» μπροστά ἀπό τό «φαίνηται», ὥστε νά φανεῖ ὅτι ὁ Χρυσόστομος διδάσκει· «ὅσο βαρβαρικότερο ἕνα ἔθνος, τόσο τό καλύτερο»! ᾿Εκεῖνος ὅμως λέει· «ὅσο κι ἄν τό ἔθνος ἐκεῖνο φαίνεται στούς ῞Ελληνες βαρβαρικό...».
3. Μεταφέρουν «την οικουμένη ολάκερη κατέλαβε», ἐξαλείφοντας τό πῶς· δέν μεταφράζουν τή φράση «τῇ τοῦ Εὐαγγελίου γραφῇ». Πῶς καί μέ ποιά δύναμη κατέλαβε τήν οἰκουμένη; Πρόκειται γιά κάποιον παράξενο καταληψία καί ἀδυσώπητο εἰσβολέα;
4. Ποιός τελικά ἦταν ὁ περίφημος «βάρβαρος» πού ἀναφέρει ὁ Χρυσόστομος; Πουθενά δέν κατονομάζουν τόν εὐαγγελιστή ᾿Ιωάννη. ᾿Οφείλεται σέ ἄγνοια ἤ σέ σκοπιμότητα, ὥστε νά δημιουργηθεῖ ἡ ἐντύπωση στόν ἀναγνώστη ὅτι ὁ Χρυσόστομος θαύμαζε καί ἐπαινοῦσε τούς βαρβάρους εἰσβολεῖς τοῦ 4ου αἰώνα (᾿Αλάριχο κ.ἄ.);
Βιβλιοθήκη Σεράπιδος
Συκοφαντικά ἀκόμη ἰσχυρίζονται· «Ο Χρυσόστομος είναι μισαλλόδοξος και θεωρεί τα (εθνικά) βιβλία της βιβλιοθήκης του Σαράπειου δαίμονες». Παραμόρφωσαν μάλιστα τό χρυσοστομικό κείμενο καί τό δημοσιεύουν ὡς ἑξῆς· «“Τι λοιπόν, άγιος έσται ο ναός του Σεράπιδος (Αλεξανδρινή βιβλιοθήκη) δια τα βιβλία; Μη γένοιτο!... αλλά δαίμονες οικούσι τον τόπον...”. (Δαίμονες ήταν λοιπόν, κατά τον “σοφό” ιεράρχη, τα βιβλία της Αλεξανδρινής Βιβλιοθήκης!)».
῾Ο ἰσχυρισμός τους ὅμως ἀποδεικνύεται τό λιγότερο ἀστήρικτος καί κακεντρεχής!
῾Ο ἅγιος Χρυσόστομος, διδάσκοντας ὅτι τά ἱερά βιβλία δέν ἁγιάζουν τόν τόπο, ἐνῶ ἡ προαίρεση τῶν προσερχομένων τόν καθιστᾶ βέβηλο, ἀφηγεῖται τήν ἱστορία τῆς μετάφρασης τῶν ῾Εβδομήκοντα ἀπό τόν Πτολεμαῖο τόν Φιλάδελφο καί πληροφορεῖ ὅτι οἱ βίβλοι τῆς Π. Διαθήκης φυλάσσονταν στό ἱερό τοῦ Σεράπιδος, τήν περίφημη ᾿Αλεξανδρινή Βιβλιοθήκη. Αὐτό ὅμως- ὑπογραμμίζει- δέν σήμαινε ὅτι τά βιβλία ἁγιάζουν τόν τόπο, στόν ὁποῖο εἶναι τοποθετημένα. Τό ἴδιο πρέπει νά σκεφθοῦμε καί γιά τή συναγωγή· δέν ἁγιάζεται δηλαδή ἀπό τά βιβλία τῆς Π. Δ. πού ὑπάρχουν ἐκεῖ. «Σ᾿ αὐτήν -συνεχίζει- ἄν καί δέν στήθηκε εἴδωλο, ἀλλά δαίμονες κατοικοῦν» καί μάλιστα ὄχι μόνο στή συναγωγή τῆς Κωνσταντινούπολης, ἀλλά καί σέ αὐτή τῆς Δάφνης στήν ᾿Αντιόχεια2.
Κατηγορηματικά συνεπῶς ὁ ἱερός Χρυσόστομος τονίζει «στόν τόπο αὐτόν κατοικοῦν δαίμονες» καί ἀναφέρεται στή συναγωγή. ῾Ομιλεῖ ἐπίσης γιά τά βιβλία τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης καί ὄχι γιά τά βιβλία τῆς βιβλιοθήκης τοῦ Σεραπείου.
Πῶς, λοιπόν, προκύπτουν ὅλα αὐτά τά ἐμπαθῆ καί νοσηρά πού ἐπικαλοῦνται οἱ ἀρχαιολάτρες, γιά νά σμικρύνουν τόν Χρυσόστομο;
Συμπερασματικά
Κοντολογίς οὔτε μία φορά δέν συνάντησα κείμενο τῶν νεοειδωλολατρῶν στό ὁποῖο νά μεταφέρεται αὐθεντικά καί σωστά ἡ διδασκαλία καί τό πνεῦμα τοῦ ἁγίου διδασκάλου. Αὐτός ὁ μεγάλος φωστήρας τῆς τρισηλίου Θεότητος ὄχι μόνον καμία ἀξία δέν ἔχει γιά τούς νεοπαγανιστές, ἀλλά οὔτε ἕνα καλό σχόλιο δέν βρῆκαν νά διατυπώσουν γιά τό κοινωνικό, τό παιδαγωγικό ἔργο του, τήν ἀντίστασή του κατά τῆς ἐξουσίας. Ζητοῦν προπαγανδιστικά κι ἀπό αὐτούς ἀκόμη τούς μαθητές τῶν σχολείων μας νά ἀμαυρώνουν ἤ νά ἀπέχουν ἀπό τή σχολική ἑορτή τῶν Τριῶν ῾Ιεραρχῶν (πρβλ. «Ερμείον», τ. 21, 4ἑ.σ.), τῶν ὁποίων ἡ μνήμη ἀποτελεῖ τιμή γιά διδάσκοντες καί διδασκομένους. Μέ ἐμπάθεια καί μανία ἀναζητοῦν κείμενα, τά νοθεύουν καί τά διακινοῦν, γιά νά ἐξαπολύσουν λυσσαλέες ἐπιθέσεις, μέ σκοπό νά διαγράψουν τελείως τήν προσφορά τῆς ᾿Εκκλησίας στόν πολιτισμό καί στόν ῾Ελληνισμό. ῞Ολοι αὐτοί ἀποδεικνύονται ἐχθροί ὄχι μόνον τῆς ᾿Ορθοδοξίας ἀλλά καί τοῦ ῾Ελληνισμοῦ, ἀφοῦ πριονίζουν τό κλαδί, ἐπάνω στό ὁποῖο στηρίζεται μέσα στούς αἰῶνες τό Γένος μας. Γιά νά συντηρήσουν μάλιστα τούς ἀτέρμονες δικτυότοπους καί τά εὐάριθμα περιοδικά τους, ἀκολουθώντας τήν τακτική τῆς ἐφέλκυσης, ἀντιγράφουν ὁ ἕνας ἀπό τόν ἄλλο καί ἀναπαράγουν τά ἴδια λάθη, τίς ἴδιες νοσηρότητες, τά ἴδια φαντασιοκοπήματα· ἀναμασοῦν τήν ἴδια δηλητηριώδη τροφή τόσο οἱ ἀρχαιολάτρες τῆς πατρίδας μας ὅσο καί τοῦ ἐξωτερικοῦ. ᾿Αντίθετα ὅσοι ἀμερόληπτα καί χωρίς φανατισμό μελετοῦν τόν ἅγιο Χρυσόστομο, τοῦ ἀναγνωρίζουν τή μεγάλη του προσφορά καί εὐεργεσία πρός τόν ῾Ελληνισμό· μέ τά πύρινα κηρύγματά του συνετέλεσε, ὥστε νά ἀπαλλαγεῖ ἀπό τή σήψη καί τή δυσοσμία τῆς εἰδωλολατρίας καί νά πορευθεῖ καθάριος καί ἐλεύθερος στήν τροχιά τῆς ἱστορίας του.
᾿Ενδεχομένως κάποιοι νά μή συμφωνοῦν μέ τόν ἅγιο Χρυσόστομο· ὡστόσο δέν ἔχουν δικαίωμα νά τόν συκοφαντοῦν ἤ νά τόν διαστρεβλώνουν, ὅπως πράττουν οἱ νεοπαγανιστές καί οἱ αἱρετικοί, οἱ ὁποῖοι παρερμηνεύουν τήν ἁγία Γραφή. Μήπως ὅμως ἡ ζωηρή ἐνασχόλησή τους μέ τά ἁγιογραφικά καί ἁγιοπατερικά κείμενα ἀποτελεῖ γιά μᾶς, πού καυχόμαστε ὅτι ἔχουμε τήν ἀλήθεια καί τήν παράδοση στά χέρια μας, σκληρό ἔλεγχο καί δυνατό κόλαφο, γιά νά στραφοῦμε στίς ζωοδότρες πηγές, νά μελετήσουμε τήν ἁγία Γραφή, τούς Πατέρες τῆς ᾿Εκκλησίας μας καί ἐπίκαιρα τόν πολύεδρο ἀδάμαντα ἅγιο ᾿Ιωάννη τόν Χρυσόστομο;
Εὐδοξία Αὐγουστίνου φιλόλογος -θεολόγος
Σημειώσεις·
1. In Joannem 59.31.29 to In Joannem 59.31.48 ὅσῳ γάρ ἄν τό ἔθνος αὐτοῖς βάρβαρον φαίνηται καί τῆς ῾Ελληνικῆς ἀπέχον παιδεύσεως, τοσούτῳ λαμπρότερα τά ἡμέτερα φανεῖται. ῞Οταν γάρ ὁ βάρβαρος καί ἀμαθής τοιαῦτα φθέγγηται, ἅ μηδείς τῶν ἐπί γῆς ἀνθρώπων συνεῖδέ ποτε, καί μή φθέγγηται μόνον, ἀλλά καί πείθῃ· καίτοι εἰ καί τοῦτο μόνον ἦν, μέγα τό θαῦμα ἦν· νῦν δέ πρός τούτῳ καί ἕτερον τούτου μεῖζον παρέχῃ τεκμήριον, τοῦ θεόπνευστα εἶναι τά λεγόμενα, τό τούς ἀκούοντας πείθειν ἅπαντας διά τοῦ χρόνου παντός, τίς οὐ θαυμάσεται τήν ἐνοικοῦσαν αὐτῷ δύναμιν; Καί γάρ καί τοῦτο μέγιστον, ὅπερ ἔφην, τεκμήριον τοῦ μηδέν οἴκοθεν αὐτόν νομοθετεῖν. Οὗτος δή οὖν ὁ βάρβαρος, τῇ μέν τοῦ Εὐαγγελίου γραφῇ τήν οἰκουμένην κατέλαβεν ἅπασαν, τῷ δέ σώματι μέσην κατέσχε τήν ᾿Ασίαν, ἔνθα τό παλαιόν ἐφιλοσόφουν οἱ τῆς ἑλληνικῆς συμμορίας ἅπαντες, κἀκεῖθεν τοῖς δαίμοσίν ἐστι φοβερός, ἐν μέσῳ (In Joannem 59.31.49 to In Joannem 59.32.3) τῶν ἐχθρῶν διαλάμπων, καί τόν ζόφον αὐτῶν σβεννύς, καί τήν ἀκρόπολιν τῶν δαιμόνων καταλύων· τῇ δέ ψυχῇ πρός τόν χῶρον ἀνεχώρησεν ἐκεῖνον, τόν ἁρμόττοντα τῷ τά τοιαῦτα ἐργασαμένῳ. Καί τά μέν ῾Ελλήνων ἔσβεσται ἅπαντα καί ἠφάνισται, τά δέ τούτου καθ᾿ ἑκάστην λαμπρότερα γίνεται.
2. Πρβλ. Adversus Judeos 48.851.44 to Adversus Judeos48.852.5 στ´. Καί ἵνα μάθητε, ὅτι οὐχ ἁγιάζει τόν τόπον τά βιβλία, ἀλλά βέβηλον ποιεῖ τῶν συνιόντων ἡ προαίρεσις, ἱστορίαν ὑμῖν διηγήσομαι παλαιάν. Πτολεμαῖος ὁ Φιλάδελφος τάς πανταχόθεν βίβλους συναγαγών, καί μαθών ὅτι καί παρά ᾿Ιουδαίοις εἰσί γραφαί περί Θεοῦ φιλοσοφοῦσαι, καί πολιτείας ἀρίστης, μεταπεμψάμενος ἄνδρας ἐκ τῆς ᾿Ιουδαίας, ἡρμήνευσεν αὐτάς δι’ ἐκείνων, καί ἀπέθετο εἰς τό τοῦ Σεράπιδος ἱερόν· καί γάρ ἦν ῞Ελλην ὁ ἀνήρ· καί μέχρι νῦν ἐκεῖ τῶν προφητῶν αἱ ἑρμηνευθεῖσαι βίβλοι μένουσι. Τί οὖν, ἅγιος ἔσται τοῦ Σεράπιδος ὁ ναός διά τά βιβλία; Μή γένοιτο! ἀλλ’ ἐκεῖνα μέν ἔχει τήν οἰκείαν ἁγιότητα, τῷ τόπῳ δέ οὐ μεταδίδωσι, διά τήν τῶν συνιόντων ἐκεῖ μιαρίαν. Τό αὐτό τοίνυν καί περί τῆς συναγωγῆς λογιστέον. Εἰ γάρ καί μή εἴδωλον ἕστηκεν ἐκεῖ, 48.852 ἀλλά δαίμονες οἰκοῦσι τόν τόπον. Καί τοῦτο οὐ περί τῆς ἐνταῦθα λέγω συναγωγῆς μόνον, ἀλλά καί τῆς ἐν Δάφνῃ· πονηρότερον γάρ ἐκεῖ τό βάραθρον, ὅ δή καλοῦσι Ματρώνης.
| |
| | | |
|